|
№
|
Bölmə
|
|
1
|
Olimpiada haqqında və məqsədlər
|
|
2
|
Seçim turunun tarixi, şəhərləri və əsas məlumatlar
|
|
3
|
İmtahan strukturu və mərhələlər
|
|
4
|
Qiymətləndirmə, mükafatlandırma və milli komandaya
seçim
|
|
5
|
İmtahan qaydaları, nəticələr və təşkilati şərtlər
|
|
6
|
AzMİO sillabusu: İqtisadiyyat
|
|
7
|
AzMİO sillabusu: Maliyyə savadlılığı və resurslar
|
|
ƏSAS
MƏLUMATLAR
Seçim
turu 10 yanvar 2027-ci il tarixində saat 11:00-da Bakı və Naxçıvan şəhərlərində
keçiriləcək. Dəqiq imtahan ünvanları imtahandan əvvəl iştirakçıların şəxsi
kabinetində və Global Olympiad Center-in rəsmi kommunikasiya kanallarında
elan olunacaq.
|
|
Məlumat
|
Təfərrüat
|
|
Olimpiadanın adı
|
Azərbaycan Milli İqtisadiyyat Olimpiadası (AzMİO)
|
|
Seçim turu
|
10 yanvar 2027, saat 11:00
|
|
Şəhərlər
|
Bakı və Naxçıvan
|
|
İştirakçılar
|
5–11-ci sinif şagirdləri
|
|
Kateqoriyalar
|
Junior: 5–8-ci siniflər; Senior: 9–11-ci siniflər
|
|
İştirak haqqı
|
Ödənişsiz
|
|
Mərhələlər
|
I mərhələ – Seçim turu; II mərhələ – Final turu
|
1. OLİMPİADA HAQQINDA VƏ MƏQSƏDLƏR
Azərbaycan Milli
İqtisadiyyat Olimpiadası (AzMİO) şagirdlərin iqtisadiyyat və maliyyə
savadlılığı üzrə biliklərini, analitik düşünmə qabiliyyətlərini və real
problemlərə iqtisadi yanaşma bacarıqlarını inkişaf etdirmək məqsədilə təşkil
olunur.
AzMİO, iqtisadiyyat sahəsinə maraq göstərən 5–11-ci sinif
şagirdləri üçün milli səviyyədə akademik seçim platformasıdır. Olimpiada
şagirdlərə iqtisadi anlayışları sistemli öyrənmək, maliyyə qərarlarını qiymətləndirmək,
arqument qurmaq və beynəlxalq səviyyədə Azərbaycanı təmsil etmək imkanı
yaradır.
Əsas məqsədlər
·
Şagirdlərin iqtisadi və maliyyə savadlılığını
inkişaf etdirmək;
·
Mikroiqtisadiyyat, makroiqtisadiyyat və beynəlxalq
iqtisadiyyat üzrə əsas anlayışları mənimsətmək;
·
Məlumatı təhlil etmək, qərar vermək və iqtisadi
arqument qurmaq bacarıqlarını ölçmək;
·
İstedadlı şagirdləri aşkar etmək və milli
komandaya seçim üçün akademik baza yaratmaq;
·
Gənclərdə məsuliyyətli maliyyə davranışı və
sahibkarlıq düşüncəsi formalaşdırmaq.
Milli seçim funksiyası
AzMİO iki mərhələdən ibarətdir. I mərhələdə yüksək nəticə
göstərən iştirakçılar II mərhələyə – Final turuna vəsiqə qazanırlar. Azərbaycan
milli komandasının yekun tərkibi yalnız II mərhələnin nəticələrinə əsasən müəyyən
edilir.
|
VACİB QEYD
AzMİO iki mərhələdən ibarətdir. I mərhələdə hər kateqoriya üzrə ən yüksək nəticə
göstərən 30 faiz iştirakçı II mərhələyə – Final turuna keçir. Azərbaycan
milli komandası yalnız Final turunun yekun nəticələri əsasında seçilir.
|
2. SEÇİM TURUNUN TARİXİ, ŞƏHƏRLƏRİ VƏ ƏSAS MƏLUMATLAR
|
Bölmə
|
Rəsmi məlumat
|
|
Tarix
|
10 yanvar 2027-ci il
|
|
Başlama saatı
|
11:00
|
|
Keçiriləcək şəhərlər
|
Bakı və Naxçıvan
|
|
Bakı üzrə məkan
|
Dəqiq ünvan imtahandan əvvəl şəxsi
kabinetdə elan ediləcək
|
|
Naxçıvan üzrə məkan
|
Dəqiq ünvan imtahandan əvvəl şəxsi
kabinetdə elan ediləcək
|
|
Giriş qaydası
|
İştirakçı şəxsi kabinetdə göstərilən
vaxtda və məkanda olmalıdır
|
|
MƏKAN
MƏLUMATININ ELANI
İmtahan
binasının dəqiq ünvanı, zal və digər təşkilati məlumatlar iştirakçının şəxsi
kabinetində yerləşdiriləcək. İştirakçılar imtahana qədər şəxsi kabinetlərini
mütəmadi yoxlamalıdırlar.
|
İmtahan səviyyələri
|
Kateqoriya
|
Siniflər
|
Qiymətləndirmə
|
|
Junior
|
5–8-ci siniflər
|
Junior kateqoriyası daxilində
ayrıca sıralama
|
|
Senior
|
9–11-ci siniflər
|
Senior kateqoriyası daxilində
ayrıca sıralama
|
Seçim turunun texniki göstəriciləri
|
Meyar
|
Tətbiq olunan qayda
|
|
Sual formatı
|
25 çoxvariantlı sual
|
|
İmtahan müddəti
|
60 dəqiqə
|
|
Maksimum nəticə
|
100 bal
|
|
Mövzu istiqamətləri
|
İqtisadiyyat və maliyyə
savadlılığı
|
|
İmtahan dili
|
Azərbaycan dili; sualların
ingilis dilində tərcüməsi də təqdim edilə bilər
|
3. İMTAHAN STRUKTURU VƏ MƏRHƏLƏLƏR
I mərhələ – Seçim turu
Bütün qeydiyyatdan keçmiş iştirakçılar 10 yanvar 2027-ci il
tarixində Bakı və Naxçıvan şəhərlərində keçiriləcək I mərhələdə – Seçim turunda
iştirak edirlər. Nəticələr Junior və Senior kateqoriyaları üzrə ayrıca
hesablanır. Hər kateqoriya üzrə ən yüksək nəticə göstərən iştirakçıların 30
faizi II mərhələyə – Final turuna vəsiqə qazanır.
|
1. I MƏRHƏLƏ –
SEÇİM TURU
10 yanvar 2027 • Bakı və Naxçıvan • 25 çoxvariantlı sual •
60 dəqiqə • 100 bal
|
|
2. NƏTİCƏLƏRİN
TƏSDİQİ
Nəticələr Junior və Senior kateqoriyaları üzrə ayrıca
hesablanır və ekspert heyəti tərəfindən təsdiqlənir
|
|
3. FİNALA KEÇİD
Hər kateqoriya üzrə ən yüksək nəticə göstərən
iştirakçıların 30 faizi II mərhələyə – Final turuna vəsiqə qazanır
|
|
4. II MƏRHƏLƏ –
FİNAL TURU
Final Bakı və Naxçıvan şəhərlərində keçirilir; tarix və dəqiq
ünvanlar ayrıca elan olunur
|
|
5. MİLLİ
KOMANDANIN SEÇİMİ
Azərbaycan milli komandası yalnız Final turunun yekun nəticələri
əsasında müəyyən edilir
|
II mərhələ – Final turu
·
Final mərhələsində
iştirakçılara qapalı və açıq tipli, daha yüksək analitik düşüncə tələb edən iqtisadiyyat
və maliyyə savadlılığı tapşırıqları təqdim olunur.
·
Final mərhələsi
iştirakçıların iqtisadi təhlil, qərarvermə, arqumentasiya və tətbiqi problem həlli
bacarıqlarını daha dərin səviyyədə qiymətləndirir.
·
Final mərhələsinin
əsas məqsədi qalibləri və Azərbaycan milli komandasına seçiləcək ən yüksək nəticəli
şagirdləri müəyyən etməkdir.
·
Tarix və
məkan: Final mərhələsinin tarixi ayrıca elan olunacaq. İmtahan Bakı və Naxçıvan
şəhərlərində təşkil ediləcək; dəqiq ünvanlar şəxsi kabinetdə və GOC-un rəsmi kanallarında
təqdim olunacaq.
|
MƏRHƏLƏLƏRİN RƏSMİ STATUSU
AzMİO iki məcburi mərhələdən ibarətdir. Finala keçid, yekun nəticələr,
mükafatlandırma və milli komandanın seçimi AzMİO Təşkilat və Ekspert Komitəsinin
təsdiqlədiyi rəsmi protokola əsaslanır.
|
4. QİYMƏTLƏNDİRMƏ, MÜKAFATLANDIRMA VƏ MİLLİ KOMANDAYA SEÇİM
Qiymətləndirmə prinsipləri
·
Nəticələr Junior və Senior kateqoriyaları üzrə
ayrıca hesablanır;
·
Qiymətləndirmə cavab kartı və təsdiqlənmiş cavab
açarı əsasında aparılır;
·
Eyni bal olduğu hallarda təşkilat komitəsi əlavə
meyar və ya əlavə qiymətləndirmə tətbiq edə bilər;
·
Yekun nəticələr ekspert yoxlamasından sonra təsdiqlənir;
·
Təşkilat komitəsinin təsdiqlədiyi yekun protokol
rəsmi nəticə hesab olunur.
Mükafatlandırma modeli
|
Sıralama
|
Mükafat
|
|
Hər kateqoriya üzrə ilk 5
iştirakçı
|
Qızıl medal
|
|
Sonrakı 10 iştirakçı
|
Gümüş medal
|
|
Sonrakı 15 iştirakçı
|
Bürünc medal
|
Mükafatlandırma və yekun qalib sıralaması II mərhələnin –
Final turunun təsdiqlənmiş nəticələri əsasında müəyyən edilir.
Milli komandaya seçim prosesi
1. I
mərhələdə hər kateqoriya üzrə ən yüksək nəticə göstərən 30 faiz iştirakçı Final
turuna dəvət olunur.
2. Final
iştirakçıları II mərhələnin rəsmi imtahan tapşırıqlarını yerinə yetirirlər.
3. Milli
komanda namizədləri Final turunda göstərdikləri yekun nəticələrə əsasən
sıralanırlar.
4. Milli
komandaya seçilən şagirdlər üçün beynəlxalq mərhələyə hazırlıq proqramı təşkil
olunur.
5. Azərbaycan
milli komandasının tərkibi yalnız II mərhələnin – Final turunun nəticələrinə əsasən
AzMİO Təşkilat və Ekspert Komitəsi tərəfindən müəyyən edilir.
|
MİLLİ KOMANDAYA SEÇİM
AzMİO medalının əldə edilməsi milli komandaya avtomatik qəbul demək deyil. Azərbaycan
milli komandasının yekun tərkibi yalnız II mərhələnin – Final turunun nəticələri
əsasında AzMİO Təşkilat və Ekspert Komitəsi tərəfindən seçilir.
|
5. İMTAHAN QAYDALARI, NƏTİCƏLƏR VƏ TƏŞKİLATİ ŞƏRTLƏR
İmtahan günü iştirakçıların öhdəlikləri
·
İştirakçı şəxsi kabinetində göstərilən vaxtdan
gec olmayaraq imtahan məkanında olmalıdır;
·
Şəxsiyyəti və qeydiyyatı təsdiqləyən sənəd təqdim
edilməlidir;
·
Mobil telefon, ağıllı saat, qulaqcıq,
kalkulyator və digər elektron vasitələrdən istifadə qadağandır;
·
Cavab kartında iş nömrəsi, ad və soyad düzgün
qeyd edilməlidir;
·
Hər suala yalnız bir cavab işarələnməlidir; birdən
çox cavab verilən sual etibarsız hesab olunur;
·
İmtahan zamanı yardım almaq, yardım göstərmək,
köçürmək və digər akademik qayda pozuntuları diskvalifikasiyaya səbəb olur;
·
İmtahan materialları nəzarətçinin icazəsi
olmadan zal xaricinə çıxarıla bilməz.
Nəticələrin elan olunması
·
İlkin və yekun nəticələr şəxsi kabinetdə və
GOC-un rəsmi kommunikasiya kanallarında elan olunur;
·
Final mərhələsinin tarixi, dəqiq ünvanı və
iştirak qaydaları I mərhələnin nəticələri elan edildikdən sonra şəxsi kabinetdə
və GOC-un rəsmi kanallarında açıqlanır;
·
Apellyasiya müddəti və müraciət qaydası nəticələrin
elan edildiyi zaman ayrıca bildirilir;
·
Müəyyən edilmiş müddət başa çatdıqdan sonra
daxil olan müraciətlər qəbul edilmir.
Təşkilati dəyişikliklər
Global Olympiad Center zəruri təşkilati və təhlükəsizlik
hallarında imtahanın məkanını, zal bölgüsünü, başlanma vaxtını və ya keçirilmə
formatını dəyişmək hüququna malikdir. Dəyişiklik olduğu halda məlumat
iştirakçılara şəxsi kabinet və rəsmi kommunikasiya kanalları vasitəsilə təqdim
edilir.
İştirak haqqı
|
ÖDƏNİŞSİZ
İŞTİRAK
Azərbaycan
Milli İqtisadiyyat Olimpiadasında iştirak ödənişsizdir. Qeydiyyat yalnız rəsmi
platforma üzərindən və müəyyən olunmuş müddətdə tamamlanmalıdır.
|
6. AzMİO SİLLABUSU: İQTİSADİYYAT
6.1. Mikroiqtisadiyyat
|
Mövzu
|
Əhatə dairəsi
|
|
Bazar və rəqabət
|
Təklif və tələb; qiymət və gəlir
elastikliyi; bazar tarazlığı və tarazlığın dəyişməsi
|
|
İstehlakçı davranışı
|
Fayda, büdcə məhdudiyyəti və
optimal seçim
|
|
Firma davranışı
|
İstehsal funksiyası, xərclər, mənfəətin
maksimallaşdırılması
|
|
Bazar strukturları
|
Rəqabətli bazarlar; monopoliya;
oliqopoliya; monopolist rəqabət
|
|
Hökumət müdaxiləsi
|
Vergilər, bazar tənzimləmələri,
xarici təsirlər, ictimai mallar, asimmetrik informasiya
|
|
Əmək bazarı
|
Əmək təklifi, əmək tələbi və
bazar tarazlığı
|
|
Oyun nəzəriyyəsi
|
Naş tarazlığı, əməkdaşlıq və
koordinasiya oyunları
|
6.2. Makroiqtisadiyyat
|
Mövzu
|
Əhatə dairəsi
|
|
Makroiqtisadi göstəricilər
|
ÜDM, milli gəlir, inflyasiya və
işsizlik
|
|
Uzunmüddətli inkişaf
|
Texnologiya və iqtisadi artım
modelləri
|
|
AD–AS modeli
|
Məcmu tələb, məcmu təklif və
makroiqtisadi tarazlıq
|
|
Pul və pul siyasəti
|
Pul təklifi, mərkəzi bank və
monetar siyasət
|
|
Böhranlar və fiskal siyasət
|
İqtisadi dalğalanmalar, tənəzzüllər,
hökumət büdcəsi və fiskal siyasət
|
|
Bərabərsizlik və institutlar
|
Gəlir bərabərsizliyi və
institutların iqtisadi inkişafdakı rolu
|
6.3. Beynəlxalq iqtisadiyyat
|
Mövzu
|
Əhatə dairəsi
|
|
Beynəlxalq ticarət və
ixtisaslaşma
|
Ticarətdən faydalar, müqayisəli
üstünlük və ixtisaslaşma
|
|
Proteksionizm
|
Tariflər, kvotalar və digər ticarət
maneələrinin təsirləri
|
|
Valyutalar və məzənnələr
|
Valyuta məzənnələri və dəyişmə
mexanizmləri
|
|
Ətraf mühitin iqtisadiyyatı
|
Davamlı inkişaf, resurslardan
istifadə və ətraf mühitin qorunması
|
|
İqtisadi tədqiqatlar
|
Nobel mükafatına layiq görülmüş
iqtisadi konsepsiyalar və tədqiqatların ümumi mahiyyəti
|
Hazırlıq yanaşması
·
Anlayışların təriflərini əzbərləməklə kifayətlənməyin;
onların real situasiyalarda necə işlədiyini izah etməyi öyrənin;
·
Qrafik, cədvəl və sadə statistik məlumatları şərh
etməyi məşq edin;
·
Səbəb–nəticə əlaqələri qurun və alternativ
iqtisadi qərarları müqayisə edin;
·
İqtisadi terminlərin Azərbaycan və ingilis
dilində qarşılığını öyrənin;
·
Maliyyə və iqtisadi xəbərləri əsas anlayışlarla əlaqələndirin.
|
SUAL
NÜMUNƏLƏRİ
Hazırlıq
materialları və sual nümunələri GOC tərəfindən təqdim olunan rəsmi qovluqda
yerləşdirilir. Qeydiyyatdan keçmiş iştirakçılar şəxsi kabinet və rəsmi
kommunikasiya kanalları vasitəsilə aktual keçidə yönləndiriləcəklər.
|
7. AzMİO SİLLABUSU: MALİYYƏ SAVADLILIĞI VƏ RESURSLAR
|
Mövzu
|
Əhatə dairəsi
|
|
Şəxsi büdcə planlaması
|
Gəlir və xərclərin idarə
olunması; ailə büdcəsinin hazırlanması
|
|
Banklar və bank sistemi
|
Bankların rolu; əmanətlər;
kreditlər
|
|
Pul yığımı və borclanma
|
Depozit növləri; kredit növləri;
faiz dərəcələri
|
|
Şəxsi maliyyə idarəçiliyi
|
Gündəlik maliyyə qərarları; qısa
və uzunmüddətli məqsədlər
|
|
İnvestisiya və risk
|
Səhmlər, istiqrazlar və digər
investisiya alətləri; risklərin idarə olunması
|
|
Sığorta
|
Həyat, sağlamlıq və əmlak
sığortası; müqavilələrin əsasları
|
|
Maliyyə dələduzluğu
|
Dələduzluq növləri; Ponzi sxemlərinin
tanınması və qarşısının alınması
|
Tövsiyə edilən resurslar
·
CORE Econ
Project – The Economy: iqtisadiyyatın əsas anlayışları və real nümunələr;
·
N.
Gregory Mankiw – Principles of Economics: mikro və makroiqtisadiyyat üzrə
baza mənbə;
·
GFLEC
Personal Finance Course: şəxsi maliyyə savadlılığı;
·
FDIC –
Money Smart for Young Adults: gənclər üçün maliyyə qərarları və bankçılıq;
·
PwC
Financial Literacy Curriculum: maliyyə planlaması və risklərin idarə
olunması.
|
YEKUN QEYD
Bu təlimat AzMİO 2027-nin iki mərhələli akademik və təşkilati çərçivəsini müəyyən
edir. I mərhələ 10 yanvar 2027-ci ildə Bakı və Naxçıvan şəhərlərində
keçirilir. II mərhələnin tarixi və dəqiq məkanları ayrıca elan edilir. Milli
komandanın seçimi yalnız Final turunun yekun nəticələrinə əsasən həyata
keçirilir.
|
Sual nümunələri: https://drive.google.com/drive/folders/1ZNr-zHjabGMEms1dvpKY8cQ2cFpvjr66?usp=sharing